Nowelizacja Prawa energetycznego 2026 – kluczowe zmiany dla inwestorów i rynku energii

30 kwietnia 2026 r. weszła w życie nowelizacja Prawa energetycznego, stanowiąca jedną z najważniejszych reform sektora w ostatnich latach. Jak wskazuje ustawodawca, jej celem jest przede wszystkim usprawnienie procesu przyłączeń do sieci oraz wsparcie rozwoju odnawialnych źródeł energii, magazynów energii i biogazowni. Zmiany te mają istotne znaczenie dla transformacji energetycznej w Polsce i wpisują się w tzw. pakiet antyblackoutowy.

Z uwagi na szeroki zakres zmian, poniżej przedstawiamy syntetyczne podsumowanie najważniejszych regulacji. Szczegółowe analizy poszczególnych zagadnień będą sukcesywnie publikowane na naszej stronie.

Reforma procesu przyłączeniowego

Nowelizacja upraszcza formalności związane z ubieganiem się o przyłączenie do sieci. Obowiązek przedkładania dokumentów planistycznych oraz potwierdzenia tytułu prawnego do nieruchomości zastąpiono oświadczeniem, z zastrzeżeniem, że operator może wezwać wnioskodawcę do przedłożenia stosownych dokumentów.

Skrócono również okres ważności warunków przyłączenia z dwóch lat do jednego roku, co ma ograniczyć blokowanie mocy przyłączeniowych i przyspieszyć realizację inwestycji.

Wprowadzono termin 60 dni na weryfikację kompletności wniosku przez operatora. W przypadku odmowy zawarcia umowy przyłączeniowej (dla napięcia powyżej 1 kV) inwestor ma 6 miesięcy na skierowanie sprawy do Prezesa URE.

Dodatkowo operatorzy zostali zobowiązani do wdrożenia systemów informatycznych umożliwiających składanie wniosków online oraz śledzenie ich statusu.

Kamienie milowe w umowach przyłączeniowych

Nowe przepisy wprowadzają obowiązek realizacji tzw. kamieni milowych. Umowy o przyłączenie (dla napięcia powyżej 1 kV) będą wygasać z mocy prawa, jeżeli inwestor nie uzyska w określonym czasie wymaganych pozwoleń na budowę.

Terminy wynoszą:

1) 24 miesiące – dla instalacji fotowoltaicznych i magazynów energii,

2) 36 miesięcy – dla elektrowni wiatrowych i biogazowni,

3) 60 miesięcy – dla infrastruktury kolejowej.

Rozszerzenie formuły cable pooling

Rozszerzono możliwość współdzielenia przyłącza (tzw. cable pooling) na wszystkie rodzaje instalacji oraz magazyny energii. Dotychczas rozwiązanie to było dostępne wyłącznie dla OZE.

Zwiększenie progu wejścia dla inwestorów

Podniesiono zaliczkę na poczet opłaty przyłączeniowej – z 30 zł do 60 zł za każdy kW mocy (maksymalnie do 6 mln zł).

Wprowadzono także bezzwrotną opłatę za rozpatrzenie wniosku (1 zł/kW, maks. 100 000 zł) oraz obowiązek ustanowienia zabezpieczenia wykonania umowy przyłączeniowej.

Ułatwienia dla biogazowni

Nowelizacja przewiduje szczególne preferencje dla biogazowni. Zapewniono im możliwość wprowadzania energii do sieci z gwarantowaną mocą przez co najmniej 14 godzin na dobę (od marca do września).

W sytuacjach zagrożenia pracy systemu będą one ograniczane w ostatniej kolejności. Dodatkowo zniesiono obowiązek sporządzania ekspertyzy wpływu na system – pod warunkiem złożenia oświadczenia o gotowości do redukcji mocy.

Umowy ze stałą ceną energii

Wprowadzono definicję umowy na czas oznaczony z gwarancją stałej ceny. Sprzedawcy obsługujący ponad 200 000 odbiorców będą zobowiązani oferować takie umowy na okres co najmniej roku.

Cena oraz warunki umowy pozostaną niezmienne przez cały okres jej obowiązywania (z wyjątkiem elementów niezależnych od sprzedawcy). Umowa nie będzie mogła zostać wypowiedziana przed terminem.

Więcej niż jedna umowa dla jednego przyłącza

Odbiorcy otrzymali możliwość zawarcia więcej niż jednej umowy sprzedaży energii w ramach jednego przyłącza oraz utworzenia dodatkowego punktu poboru energii – bez konieczności uzyskiwania nowych warunków przyłączenia (o ile nie zostanie przekroczona moc przyłączeniowa).

Rozszerzone obowiązki informacyjne

Sprzedawcy energii będą zobowiązani do przekazywania jasnych i porównywalnych informacji o oferowanych umowach, w tym o kosztach, ryzykach i zasadach ustalania cen.

Obowiązek informowania o wolnych mocach przyłączeniowych przez operatorów

Operatorzy będą publikować informacje o dostępnych mocach przyłączeniowych, złożonych wnioskach oraz odmowach (wraz z uzasadnieniem).

Dane te będą aktualizowane:

1) co miesiąc – przez operatora systemu przesyłowego,

2) co najmniej raz na kwartał – przez operatorów dystrybucyjnych.

Najwięksi operatorzy (obsługujący co najmniej 100 000 odbiorców) przygotują także jednolite zasady rozpatrywania wniosków przyłączeniowych.

Pozostałe zmiany

Doprecyzowano zasady dotyczące energii wytwarzanej w okresie rozruchu instalacji – możliwa będzie jej sprzedaż nie tylko na rynku bilansującym, ale również na rynkach krótkoterminowych.

Wprowadzono również obowiązek stosowania strategii zarządzania ryzykiem przez spółki obrotu energią, co ma zwiększyć bezpieczeństwo dostaw i stabilność finansową przedsiębiorstw.

Ponadto, nowelizacja uszczegóławia rozwiązania służące ochronie odbiorców dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz rozszerza katalog instrumentów wsparcia związanych z regulowaniem należności za energię.

W celu omówienia wpływu omawianej nowelizacji na Państwa działalność oraz oceny ryzyk i korzyści zapraszamy do kontaktu.