Przełomowy wyrok TSUE w sprawie odsetek od kosztów kredytu.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w dniu 23 kwietnia 2026 r. wydał wyrok w sprawie C-744/24. Wyrok ten może zmienić sytuację milionów polskich kredytobiorców. Jeśli masz lub miałeś kredyt gotówkowy albo pożyczkę konsumencką, ten artykuł jest dla Ciebie.

O co chodzi w wyroku TSUE?

Sprawa C-744/24 (P.W. przeciwko Bank Polska Kasa Opieki S.A.) miała rozstrzygnąć jeden z najbardziej spornych problemów polskiego rynku kredytów konsumenckich: czy bank może naliczać odsetki nie tylko od kwoty faktycznie wypłaconej konsumentowi, lecz także od kredytowanych kosztów pozaodsetkowych, w szczególności prowizji.

Mówiąc prościej: spór dotyczył powszechnej praktyki bankowej zwanej “kredytowaniem kosztów”. Polega ona na tym, że bank, udzielając kredytu, dolicza do jego kapitału swoje własne wynagrodzenie, czyli np. prowizję. W efekcie konsument spłaca odsetki nie tylko od kwoty, którą faktycznie otrzymał na swoje konto, ale również od kosztów, które od razu wróciły do banku.

Sprawa zaczęła się w małym sądzie we Włodawie. Sędzia skierowała pytania do Luksemburga w trakcie procesu przeciwko bankowi Pekao. Chodziło o kredyt konsumencki na kwotę 150.000 złotych, przy którym klient faktycznie otrzymał od banku jedynie ok. 133.000 złotych.

Dotychczas orzecznictwo polskich sądów powszechnych nie było w tym zakresie jednolite – jedne sądy kwestionowały pobieranie odsetek od prowizji, a inne uznawały to za dopuszczalną praktykę. Od tej pory polskie sądy muszą bezwzględnie przestrzegać wyroku TSUE.

Co orzekł Trybunał?

Naliczanie odsetek od wszystkich kosztów kredytu, a nie jedynie od wypłaconej realnie klientowi kwoty, narusza prawo europejskie – wynika z wyroku w sprawie C-744/24. Banki i firmy pożyczkowe muszą też jasno, precyzyjnie i wyczerpująco informować klientów, jak naliczają odsetki i jakie są dodatkowe koszty kredytu.

TSUE stwierdził, że na gruncie dyrektywy 2008/48/UE pojęcia “całkowita kwota kredytu” i “całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta” są odrębne. Całkowita kwota kredytu obejmuje wyłącznie środki udostępnione na podstawie umowy kredytu. Do tej kwoty nie można zaliczać kwot, których przeznaczeniem jest wywiązanie się z zobowiązań podjętych w ramach danej umowy o kredyt, takich jak koszty administracyjne, odsetki, prowizje.

Co to oznacza w praktyce dla kredytobiorcy?

Wyrok otwiera drogę do skorzystania z tzw. sankcji kredytu darmowego (SKD). Sankcja kredytu darmowego to instytucja prawna, która pozwala konsumentowi uniknąć kosztów kredytu, takich jak odsetki, prowizje i inne opłaty, w przypadku naruszenia przez kredytodawcę obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy o kredycie konsumenckim. Oznacza to, że konsument spłaca jedynie sam kapitał, bez żadnych dodatkowych kosztów. Wyrok będzie miał zastosowanie do wszystkich banków i firm pożyczkowych w Polsce, które stosowały praktykę kredytowania kosztów i naliczania od nich odsetek.

Co jeżeli kredyt jest już spłacony?

Uprawnienie do skorzystania z sankcji kredytu darmowego jest ważne przez rok od dnia wykonania umowy.

Jak sprawdzić, czy Twoja umowa jest wadliwa?

Wady umów kredytowych, które mogą uzasadniać skorzystanie z sankcji kredytu darmowego, to przede wszystkim: (i) naliczanie odsetek od prowizji i innych kosztów, które nie zostały faktycznie wypłacone konsumentowi; (ii) nieprawidłowe obliczenie lub podanie RRSO (Rzeczywistej Rocznej Stopy Oprocentowania). Zarówno zaniżenie, jak i zawyżenie RRSO może wprowadzać konsumenta w błąd co do rzeczywistego kosztu kredytu. TSUE jednoznacznie wskazał, że każde błędne wskazanie RRSO jest naruszeniem prawa; (iii) niejasne lub nieprecyzyjne warunki zmiany opłat w trakcie trwania umowy; (iv) brak czytelnej informacji o tym, od jakiej kwoty bank nalicza odsetki.

Jednym z najpoważniejszych skutków kredytowania kosztów jest zafałszowanie wskaźnika RRSO. Gdy bank do podstawy oprocentowania wlicza kwotę prowizji, całkowita kwota kredytu staje się sztucznie zawyżona. Ponieważ RRSO jest stosunkiem całkowitego kosztu kredytu do całkowitej kwoty kredytu, jego wartość procentowa maleje. W efekcie kredyt wydaje się tańszy, niż jest w rzeczywistości. Jak pokazują analizy, różnica w RRSO może wynosić nawet kilka punktów procentowych, co w skali całego okresu kredytowania przekłada się na tysiące złotych niesłusznie naliczonych odsetek.

Dlaczego warto działać teraz?

Dzisiejszy wyrok TSUE to sygnał, że orzecznictwo polskich sądów będzie się kształtować na korzyść konsumentów. Wyrok w sprawie C-744/24 będzie miał ogólnounijny skutek wiążący, co oznacza, że interpretacja Trybunału w zakresie prawa UE będzie obowiązywać zarówno polskie sądy, jak i sądy w innych krajach przy rozstrzyganiu podobnych sporów. Orzeczenie to ma ujednolicić wykładnię przepisów unijnych dotyczących kredytów konsumenckich i obowiązków informacyjnych instytucji finansowych.

Warto jednak pamiętać, że każda sprawa jest inna i wymaga indywidualnej analizy. W praktyce może to oznaczać, że choć konsumenci zyskali w sporach z bankami mocny argument, to sądy będą decydować, czy w konkretnym przypadku uzasadnione jest zastosowanie sankcji kredytu darmowego.

Kancelaria Olender Legal – sprawdzimy Twoją umowę

Zajmujemy się sprawami z zakresu sankcji kredytu darmowego. Wiemy, na co zwrócić uwagę w umowie, jakie błędy popełniają banki i jak skutecznie dochodzić Twoich praw przed sądem.

Jeśli masz lub miałeś kredyt gotówkowy lub pożyczkę konsumencką, skontaktuj się z nami. Przeanalizujemy Twoją umowę i ocenimy, czy masz podstawy do skorzystania z sankcji kredytu darmowego.

Więcej o tym, czym jest sankcja kredytu darmowego i jakie warunki muszą być spełnione, przeczytasz w naszym artykule na stronie Kancelarii.